Lutjet si shpërblim për të tjerët ose për të vdekurit

Në lidhje me këtë diskutim, veprimet mund të ndahen në dy kategori:

 

1. Veprimet psikike si, si të holla(parat) në bamirësi ose pelegrinazhi.

2. Veprimet fizike si, duke u lutur, agjërimi, ose duke lexuar Kuran.

Ekziston konsensusi i dijetarëve në lidhje me llojin e parë që një mund të dhurojë shpërblimin e tij për një të vdekur, bazuar në disa tekste të qarta si hadithet. Për shembull, Imam Muslim në fakt kishte titulluar një pjesë të koleksionit të tij Sahih “Shpërblimi i Bamirësisë në emër të të ndjerit e arrin Atë.” Ai e ndërlidhë në këtë seksion se një burrë i tha Profetit (paqja dhe bekimi qofshin mbi të) se nëna e tij ka vdekur, ishte një vdekje e papritur dhe nuk kishte pasur mundësi për të lënë testamentin me vullnetin e saj, dhe po te kishte mundësin e te folurit ajo do te dëshironte te dhuronte një donacion për bamirësi. Ai pastaj pyeti nëse shpërblimi i bamirësisë në emër të nënës së tij të ndjerë do të arrijë atë, për të cilin Profeti (paqja dhe bekimi qofshin mbi të) u përgjigj: “Po.”

 

Lidhur me llojin e dytë të veprimeve, pra veprimet fizike, mendimi i disa dijetarëve ishte se ai nuk mund të dhurojë benifitet për te ndjerin. Megjithatë pjesa më e madhe e dijetarëve, sidomos e atyre më vonë, pohuan se munde te kryhen aktet e “pikës dy” ku në të vërtetë mund të kryejnë akte vullnetare dhe dhurojnë benifitet e këtyre veprave për të ndjerin. Kjo u aprovua nga të katër shkollat e ligjit, siç është përmendur nga Imamët e çdo shkolle – të tilla si Ibn Abidin i shkollës Hanefite, Hattabi i shkollës Maliki, Neveviu i shkollës Shafi’iu, dhe Ibn Kudame I shkollës Hanbeli – të gjitha prej tyre japin shembullin e posaçërisht duke lexuar Kur’anin për të vdekurit, pavarësisht dallimeve të vogla tilla si, nëse duhet apo nuk duhet të jen fizikisht prezent te varri i te vdekurit ku ai do te përfitonte nga kjo. [Ibn Abidin, Radd el-Muhtar; Hattabi, Mahawib el-Jalil; Neveviu, el-Minhaj; Ibn Kudame, el-Mughni] Me nje fjali, përfitime do ti shkojnë nëse dikush i dhuron ne menyr vullnetare.

Hanefitë në mënyrë specifike përmendin se një person mund të dhuroj shpërblimet(benifitet) e çdo vepër vullnetare të mirë ndonjë personi tjetër, pa marr parasysh nëse marrësi i caktuar është i gjallë apo i vdekur. Bazuar në këtë vendim, disa dijetarë sugjeruar edhe se kur një person jep lëmoshë vullnetare, ai duhet ta drejtoj këtë në emër të të gjithë besimtarëve dhe besimtareve, pasi që shpërblimi do ti arrijë ato, dhe asgjë nuk do te humb nga benifitet personale [Ibn Abidin, Radd el-Muhtar]

 

Dëshmi nga Suneti

 

Ka shumë dëshmi nga Suneti për këtë qëndrim, ku disa shembuj do të paraqesim këtu.

Imam Buhariu kishtet titulluar një pjesë të koleksionit të tij Sahih si “Kryerja Haxhit dhe Përmbushja e zotimit(amanetit) në emër të të ndjerit”, ku në seksion e ndërlidh me nje rrastë ku një grua e pyeti Profetin (paqja dhe bekimi qofshin mbi të) në qoftë se ajo mund të kryejnë Haxhin në emër të nënës së saj të vdekur, e cili kishte len nje zotim(amanet) për ta bërë këtë, dhe Ai u përgjigj: “Po, kryeje Haxhin në emër të saj; dhe në qoftë se ajo kishte ndonjë borxh, a do të paguaje për të? Paguaje borxhin e saj ndaj Allahut, sepse ai është që meritor për përmbushjen detyrimeve.” Gjithashtu, të dy Buhariu dhe Muslimi, në koleksionet e tyre Sahih shkruajnë: se Profeti (paqja dhe bekimi qofshin mbi të) ka thënë: “Nëse dikush vdes dhe kishte borgj ne agjërim, i afërm i tij mund të agjeroj në emër të tij.”

 

Një shembull nga një ahsab(shok)-dijetar thotë: Të Kuptuarit, Reflekton në Sunetin.

 

Lidhur me të lexuarit e Kuran për të vdekurit, ishte praktikë e vetë Ibn Umer (Allahu qoftë i kënaqur me të), një prej shokëve më të mire dhe dijetar në mes tyre, i cili ishte veçanërisht i njohur për rreptesinë e tij ndaj Respektimit e Sunetit të Profetit(a.s).

Imam Ebu Bekr el-Khallal, një Imam i shquar i shkollës Hanbeli, përmend në veprën e tij “, Urdhëroni të mirën dhe ndalo të keqen”, se Imam Ahmed ibn Hanbeli një herë hyri në një varrezë me disa nga studentët e tij dhe pa një burrë të verbër të ulur pranë një varri duke recituar Kur’anin. Imam Ahmedi i tha atij për të ndaluar recitimin dhe sepse konsideronte atë një risi e qortueshëme (bid`a). Kur ata u larguan nga varrezat, një nga studentët e tij i transmetoj një Hadith me një zinxhir të shëndoshë transmetimi që vetë Ibn Umeri e kishte lënë si trashëgimi që duhej recituar Kur’an pranë varrit te tij pas vdekjes. Me të dëgjuar transmetim, Imam Ahmedi i kerkoj nxënësit të kthyer e ti treguar të verbëritë qe te vazhdoj me recitimin e Kur’anit. [Muhamed Awwama, Athar el-Hadith el-Sharif, duke cituar Ibn Kajim, Kitab el-Ruh]

 

Përmbledhja

 

Ashtu si në të gjitha çështjet me opinione ndryshoj, kjo nuk duhet te jete arsyeja per te ndar unitetin Musliman. Çështja ne fjalë nuk është një parim qendror i besimit, ndërsa uniteti i muslimanëve është obligim me prioritetit të madhe. Ne duhet te jemi mirënjohës se ka baza te mjaftueshme ligjore për të dhuruar benifitet duke ju bashkangjitur edhe aktivitete fizike si lutja, agjërimi ose recitimi i Kur’anit, dhe ata që dëshirojnë të bëjnë këtë kanë çdo të drejtë për të bere e nuk do te dënohen apo fajësohen. Në të njëjtën kohë, nëse nuk e praktikon eshte e drejta e tij dhe nuk ka asgjë të keqe.(por askush nuk përfiton asgjë nga mosveprimi)

E lusim Allahun Fuqi plote ta na bashkoj dhe të bëhemi krenaria e Profetit Muhamed (paqja dhe bekimi qofshin mbi të) Amin.

 

Argumente nga Libri i Shenjt Kur’ani

 

Kur’an 59:10

Edhe ata që kanë ardhur pas tyre e thonë: “Zoti ynë, falna ne dhe vëllezërit tanë që para nesh u pajisën me besim, dhe mos lejo në zemrat farë urrejtjeje ndaj atyre që besuan. Zoti ynë Ti je i butë, mëshirues!”

 

Pra flet edhe për ata qe nuk janë me neve (te vdekurit) kur thotë: “Zoti ynë, falna ne dhe vëllezërit tanë që para nesh u pajisën me besim” – Këtu behet fjalë për ato gjenerata që kishin pranuar Besimin para neve.

 

Kur’an 14:41

Zoti ynë! më fal (gabimet) mua edhe prindërve të mi, fali edhe të gjithë besimtarët ditën kur jepet llogaria.

 

Përfitimi nga vargu i mësipërm është i qartë. Lutja e Profetit Ibrahim (paqja qoftë mbi të), përfshin të gjithë besimtarët – që nga fillimi d.m.th. ata që ishin para tij, dhe deri në fund të kësaj bote, pra edhe ata që nuk janë të lindur ende. Alhamdulillah ( I gjithë falënderimi i takon Zotit)! Dhe kjo lutje shpesh behet në pjesën e fundit (Qaadah) të namazit tonë.

 

Kur’an 52:21

E ata që vetë besuan, e edhe pasardhësit e tyre ishin me besim. Ne atyre do t’ua shoqërojmë pasardhësit e tyre dhe asgjë nuk u pakësojmë nga veprat e tyre (prindërve). Secili njeri është peng i asaj që ka punuar.

 

Ky ajet thotë se fëmijët do të pranohen në Xhennet për shkak të drejtësisë së prindërve.

 

Kur’an 17:24

Dhe në shenjë mëshire shtrije pranë tyre krahun përulës e respektues dhe thuaj: “Zoti im! mëshiroi ata të dy, sikurse më edukuan mua kur isha i vogël”.

 

Ky ajet në fakt është urdhër nga Allahu për të gjithë besimtarët të kërkojnë mëshirë për prindërit e tyre. Gjithashtu ka disa vargje të tjera nga Kurani i Shenjtë që na mëso të lutemi, dhe lutjet përfshijnë të gjithë vëllezërit dhe motra Musliman (qe jetojnë, ndërruan jetë ose që ende nuk kanë lindur).

 

Reflektoni mbi faktin se vargjet e mësipërme janë pjesë e Kuranit të Shenjtë – ato recitohen me miliona herë çdo ditë në gjithë botën, si pjesë e recitimit të rregullt, dhe gjithashtu si Qirat brenda namazit, dhe gjithashtu si lutje në pjesën e fundit (Qaadah) të namazit.

 

Argumentim nga Hadithet

 

Transmeton Aishja:

I dërguarin e Allahut (paqja qoftë mbi të) ka thënë: Në qoftë se një grup i muslimanëve prej njëqind, luten për një personi të vdekur, të gjithë nga ato do të ndërmjetësojnë për të, dhe ndërmjetësimi i tyre për të do të pranohen.

(Sahih Muslim Libri 4 Hadithi 2071)

 

 

Sahih Muslim Libri 4 Hadithi 2072 (http://muflihun.com/muslim/4/2072 )

 

‘Abdullah b. ‘Abbas raportoi se djali i tij vdiq në Quaid ose’ Usfan. Ai tha Kuraibit për të shkuar e parë se sa shumë njerëz ishin mbledhur për funeralin e tij (). Ai (Kuraibi) ka thënë: Kështu që unë shkova jashtë(për te par sa ishin) dhe e informoi atë për njerëzit që ishin mbledhur atje. Ai (Ibn ‘Abbas) ka thënë: A mendoni se ata janë dyzet? Ai (Kuraibi) ka thënë: Po. Ibn Abbasi pastaj u tha atyre: Sillni atë jashtë (trupin e vdekur) sepse kam dëgjuar që i Dërguarin e Allahut (paqja qoftë mbi të) ka thënë: Nëse një musliman vdes dhe dyzet burra që nuk i lidh asgjë me Allahun qëndrojë mbi lutjet e tij (ata ofrojnë lutjen per të), All-llahu do të pranojë ato si ndërmjetës për të.

(Sahih Muslim Libri 4 Hadithi 2072)

 

 

Kur’an 17:23

Zoti yt ka dhënë urdhër të prerë që të mos adhuroni tjetër pos Tij, që të silleni në mënyrë bamirëse ndaj prindërve. Nëse njërin prej tyre, ose që të dy, i ka kapur pleqëria pranë kujdesit tënd, atëherë mos u thuaj atyre as “of – oh”, as mos u bë i vrazhdë ndaj tyre, po atyre thuaju fjalë të mira (të buta respektuese).