Metod ši'itskih mufesira i njihove generacije

 

Generacije i skupine mufessira koje smo naprijed naveli spadaju u mufessire ehli-sunneta. Vidjeli smo da oni imaju poseban metod u tumačenju Kur'ana pod čijim svjetlom su išli još od postanka takvog tefsira.

Oni su se prihvatili toga da im tefsir budu Poslanikovi hadisi, mišljenja ashaba i njihovih sljedbenika, a nisu dopuštali teorijske aktivnosti unutar tih predaja, jer taj tefsir i nije bio tefsir sa strane ličnog napora (idžtihada) spram Kur'anskog teksta.

 

Međutim, sa pojavom suprotnih stavova, oprečnih mišljenja, lažnih i patvorenih predaja u takvom tefsiru, šesta generacija komentatora Kur'ana počela je raditi po svome razumu i koristiti idžtihad.

 

Što se tiče metoda koji su prihvatili šiijski komentatori Kur'ana u svome tumačenju, taj se razlikuje od ehli-sunnetskog metoda. Usljed toga razlikuju se i podjele generacija njihovih mufesira od spomenutih ehli-sunnetskih generacija.

Šiije vjeruju, na temelju kur'anskog teksta, da Poslanikove izreke, s.a.v.a., u tefsiru imaju snagu argumenta. Smatraju, međutim, da su mišljenja ashaba i tabi'ina kao i mišljenja ostalih muslimana, i njihove izreke ne posjeduju snagu argumenata, izuzev ako se ne utvrdi da je to Poslanikov hadis.

 

Utvrženo je također, posredstvom vjerodostojnih predaja u hadisima zvanim Es-sekalejn, da su mišljenja Čiste Poslanikove Porodice i njenih članova, mir s njima, a koja slijede Poslanikova mišljenja, također sa snagom argumenta.

Odatle šiije uzimaju svoje tumačenje Kur'ana, na tragu, dakle, tradicije Poslanika, s.v.a.a., i njegove porodice, mir s njima, pa su stoga generacije šiijskih mufesira prema sljedećem redosljedu:

 

Pprva generacija:

 

To su oni koji su prenosili tumačenje Kur'ana od Poslanika, s.a.v.a., i od Imama Poslanikove porodice. Oni su te predaje unijeli u svoje različite zbirke, kao što je uradio Zurara i Muhammed Ibn Muslim, zatim Ma'ruf i Džerir i drugi njima slični.

(Zurara B. A´jan i Muhamed B. Eslem spadaju u šiijske znalce prava i u odličnike koji su se družili sa dvojicom imama, El-Bakirom i Es-Sadikom a.s)

 

Druga generacija:

 

U njoj su prvi šiijski pisci tefsira, kao što su Furat Ibn Ibrahim El-Kufi, zatim Ebu Hamza es-Sali, Ajaši, Ali Ibn Ibrahim El-Kummi, i En-Nu'mani.

(Furat ibn. Ibrahim El-Kufi pisac je čuvenog tefsira, jedan je od učitelja Alija ibn Ibrahima El-Kummija (Rejhanetul-edeb).)

 

Metod ove generacije u njenom tumačenju Kur'ana nalikuje metodu četvrte generacije ehlisunnetskih komentatora Kur'ana. Oni su prenosili hadise koji se tradiraju od prve generacije mufessira i umetali ih sa predajama u svoje spise ne pokazujući svoje mišljenje o datoj temi. Jasno je, naime, da je vrijeme u kojem se moglo učiti od Imama, mir s njima, bilo dugo, dostizalo je negdje oko tri stotine godina.

 

Stoga je prirodno što se između ove dvije generacije komentatora Kur'ana ne moţe uspostaviti vremenski slijed na jedan precizan način. One se, naime, prožimaju i teško ih je precizno razgraničiti.

U tefsirima kod prvih ši'ijskih komentatora Kur'ana malo se prenose tefsirske predaje u obliku predaja sa lancima prenosilaca. Kao uzorak i obrazac za prenošenje predaja bez lanca prenosilaca skrećemo pažnju na tefsir od El-Ajašija čije su predaje neki njegovi učenici izostavili skraćujući tako taj tefsir.

Tako je poznat primjerak koji su napravili učenici i on je zauzeo mjesto originala.

 

Treća generacija:

 

Među ovu generaciju komentatora spadaju poznavaoci različitih znanosti, kao što su Šerif Er-Redij (pisac tefsira, poetske i literarne provenijencije), zatim šejh Et-Tusi u svome tefsiru teološke provencijencije pod naslovom Et-Tibjan, zatim El-Mevla Sadrudin Eš-Širazi u svom tefsiru filozofske provenijencije, pa El-Mibudi El-Kunabadi u svom tefsiru sufijske provenijencije, zatim šejh Abdul-Ali El-Huvejzi, Sejjid Hašim El- Bahrani i Fajd ElKašani u svojim tefsirima pod naslovom: Nuru-s-Sekalejn, Burhan i Es-Safi.

(Eš-Šerif Er-Redij, Muhammed ibn El-Husejn El-Musavi, spada u istaknute pravnike imamija. U poeziji i književnosti najučeniji u svome vremenu. Od njegovih spisa je i "Nehdţul-Belaga". Umro je 404. ili 406. (Rejhanetul-Edeb).

Šejh Et-Tusi je predvodnik jedne grupe komentatora, puno ime mu je Muhammed b. El-Hasan Et-Tusi, spada među istaknute učenjake imamija. Od njegovih spisa treba spomenuti "Tehrib" i "El-Istibsar". To su dva, od ukupno četiri hadiska temelja kod ši´ija. Umro je 460. godine (Er-Rejhane). Muhamed Ibn Ibrahim Eš-Širazi (poznat je još kao Sadrul-Muteellihin - prvak pobožnjaka), je znameniti filozof, pisac je djela "Esrarul-Aja´t" i "Medžmu´atu Tefasir". Umro je 1050 godine (Revdatul-Dţennat). El-Mibudi Es-Sejjid Hašim el-Bahrani, pisac je tefsira "El-Burhan" u četiri velika sveska. Umro je 1107 godine (Er-Rejhane). El-Fajd El-Kašani, El-Mevla Muhamed Muhsin Bin El-Murteda, pisac je djela "Es-Safi" i "El-Esfa". Umro je 1091 godine (Er-Rejhane). Eš-Šejh Abd ´Ali El-Huvejzi El-Širazi, pisac je djela "Nurus-Sekalejni" u pet svezaka. Umro je 1112 godine (Er Rejhane).)

 

U ši'ijskom tefsiru ima i grupa komentatora Kur'ana koji su u svojim komentarima kombinirali različite znanosti. Među njima je Eš-Šejh Et-Tabersi, koji je u svome tefsiru pod naslovom “Medţme 'ul-Bejan” tako postupio i u njemu raspravlja o jeziku, gramatici, čitanjima Kur'ana, teologiji, tradiciji i drugom.

(Eminu-l-islam, El-Fadl ibn el-Hasan Tabersi, spada u velike učenjake ši´ija imamija, autor desetotomnog “Medžme‟ul-bejân”, umro 548. g. H)

 

 

 

Pretraga