Biografija autora

 

 

Sejjid Abdu-l-Hasan Šerefuddin Musavi Amoli

 

Bio je šiijski mudžtehid, branio je i zalagao se u radu na približavanju islamskih mezheba. Ulagao je velike napore za postizanje jedinstva između šiija i sunija te za rješavanje temeljnih problema zbog kojih su ova dva pravca razdvojena. Ubraja se i u lidere oslobodilačke revolucije Libana.

Prvi veliki i teški korak na putu jedinstva islamskog ummeta bio je pisanje knjige El-Fusulu-l-muhimme fi te'lifi-l-ummeh, koja je štampana 1327./1909. godine u gradu Sur. Od tada pa do1377./1957 godine neumorno je radio na ostvarenju ovog velikog ideala i naravno postigao je brilijantne rezultate.

 

U njegove najbolje pisane tragove ubrajaju se dvije knjige, El-Muradže'at i En-nass ve-l-idžtihad, koje su nastale kao rezultat njegovih ličnih napora da se dokaže istinitost šiizma, i to naučnim jezikom daleko od svake uvrede i nipodoštavanja. Ove dvije knjige prevedene su na razne jezike svijeta i privukle su veliku pažnju i šiija i sunija.

Poznati učitelji pred kojima je sticao znanje su Ahund Horasani, Šejhu-šŠeri'a Isfahani, Sejjid Muhammed Kazim Tabatabai Jazdi i Mirza Husejn Nuri.

 

Sejjid Šerefuddin rođen je 1873. godine u Kazimejnu. Sin je Sejjid Jusufa

Šerefuddina i Zehre Sadr, kćerke ajetullaha Sejjid Hadija Sadra i sestre

Sejjid Hasana Sadra, poznatog alima i autora knjige Te'sisu-š-šii'ati

li'ulumi-l-islam. Potomak je Ibrahima Murteze, sina Imama Kazima, a.s.

Kada je Šerefuddin imao godinu dana njegov otac iz Kazimejna odlazi u

Nedžef zarad sticanja znanja. A kada je imao šest godina otac ga šalje u

mekteb da se i on školuje.

 

Sejjid Abdu-l-Husejn kada je imao osam godina odlazi u mjesto odakle potiču njegovi preci u Džebelu 'Amil. Ženi se u 17-oj godini i nakon što kod oca usvaja početna znanja, u 20-oj godini odlazi u Nedžef da bi nastavio studije. U 32-oj godini dobiva dozvolu za idžtihad.

 

Po preporuci svoga djeda ajetullaha Sejjid Hadija Sadra po odlasku u Irak

prvo ide u Samaru i prisustvuje katedrama Šejha Hasana Kerbelaija (umro

1904) i Šejha Bakira Hajdara (umro 1915) a petkom ujutru prisustvuje

katedri etike kod ajetullaha Šejh Fethali Sultan Abadija.

 

Nije prošlo ni godinu dana od kako je Šerefuddin došao u Samaru kada

veliki merdž'a Mirza Širazi napušta taj grad i odlazi u Nedžef. Odlazak

Mirze Širazija bio je povod da se naučni centar – houza – u Samari

privremeno zatvori i da se svi učitelji i studenti, a s njima i Šerefuddin

upute u Nedžef. Učeći islamsko pravo – fikh, i metodologiju islamskog

prava – usul, on istovremeno izučava i hadis iz poznatih šiijskih i sunijskih

izvora, islamsku povjest i teologiju, usvajajući znanje i iz arapske

književnosti i spisateljstva.

 

Nakon 12 godina truda on se 1904. godine vraća u Liban. Nakon tri godine

boravka u gradu Šehur, na poziv stanovnika Sura, na jugu Libana, odlazi u

taj grad. Osnivanjem husejnije Sur on otvara centar za organiziranje i

održavanje različitih programa.

 

U to vrijeme su i Libanci kao i stanovnici ostalih muslimanskih država žudili

za slobodom i nezavisnošću svoje države te oslobađanjem od osmanske

vlasti. Šerefeddin je s narodom stupio na scenu političke borbe i društvenih konflikta. Nakon pada Osmanlija, Liban pada pod patronat Francuske, što je izazvalo reakcije učenjaka između ostalog i Šerefuddina koji izdaje fetvu za džihad protiv francuza.

 

Zbog toga što su ga Francuzi tražili da ga uhapse, prvo je otišao u Džebelu

'Amil a zatim u Damask. Okupatori su spalili njegovu biblioteku pa je tada

uništen dio njegovih rukopisa. Nakon godine dana situacija je bila povoljna

pa se mogao vratiti u Sur, gdje nastavlja borbu za nezavisnost Libana do

1944. godine.

 

U tom periodu Šerefuddin je ukazao na opasnost selidbe jevreja iz cijelog

svijeta u Palestinu za budućnost ove države, i uvijek je ukazivao na to da

su jevreji predstavljaju prijetnju za Palestinu.

Godine 1920., odlazi u Egipat gdje je radio na jedinsvu šiija i sunija.

Šerefuddin je 1922. godine kada je bio na hadžu zbog molbe kralja

Husejna predvodio džemat namaz u Mesdžidu-l-haramu, dakle predvodio

je ogroman džemat sunija i šiija.

 

Krajem 1936. godine s namjerom zijareta haremā ulazi u Irak a 1937.

godine na putovanju u Iran u sklopu zijareta Koma i Mešheda bolje se

upoznaje sa naučnim centrom u Komu.

Godine 1942. osniva žensku vjersku školu Ez-Zehra, koju neprijatelji

zatvaraju, međutim Šerefudin nije odustajao, te godine časove je držao u

svojoj kući, a sljedeće godine ponovo otvara školu. Nakon toga osniva

fakultet Dža'ferije.

 

Godine 1946. osniva dobrotvorno društvo za pomoć ugroženim a

posljednjih godina života piše knjigu En-Nas ve-l-idžtihad.

Šerefuddin je bio veoma dobar govornik pa je održao veliki broj predavanja

u različitim zemljama pored uobičajenih vjerskih tema, trudio se u pravcu

ujedinjavanja muslimana što nije ostalo nezapaženo od strane sunijske

uleme. Tražio je od muslimana da odbace uobičajenu vjersku i sektašku

pristrasnost i da s poštovanjem akceptiraju međusobne razlike. Neka od

njegovih predavanja ostala su zabilježena u političkoj književnosti, poput:

Politika ih je razdvojila, pa politika ih treba i spojiti ( هماُ

َفَّرَقتْ

ُ

َت ِّ الس َ یاسة َجمْعُهما

ْ

( ِّ الس َ یاس َف ة ل

Uputa će biti emitovana s tačke odakle je potekla devijacija ( رِ ش ُدی تَالین ْهُ

ْ

ْمِن َّ اال ال

( اِ َّ الضالل ْنَت َش َح َر ُ یث

Kada je Sejjid Šerefuddin bio na hadžu, bio je pozvan na kraljevsku palatu

za kurbanski bajram u skladu sa tadašnjim običajima. Kada je došao

njegov red da pozdravi kralja, sejjid Šerefuddin mu je poklonio Kur´an sa

kožnim koricama. Kralj Abdulaziz je primio Kur´an, stavio ga na čelo i onda

poljubio. Sejjid ga je upitao:

“Kralju, zašto ljubite i ukazujete poštovanje tim koricama koje su

napravljene od obične kozije kože?”

“Moje poštovanje je bilo ukazano Kur´anu, a ne kozijoj koži” - kralj je

odgovorio.

“Dobro rečeno. Mi mislimo isto kada ljubimo prozor ili vrata Poslanikove

kuće. Znamo da su napravljeni od željeza i drveta i da niti mogu nanijeti

zlo, niti donijeti korist. Mi samo želimo ukazati poštovanje i ljubav prema

poslaniku Muhammedu, s.a.v.a., na isti način kako ste vi uradili s Kur

´anom kada ste poljubili njegove korice.”

Svi prisutni su bili zadivljeni sejjidovim riječima govoreći mu da je potpuno

u pravu. Kralj je bio prinuđen da dozvoli hadžijama pristup Poslanikovim

znamenitostima. Ovo je ponovo zabranio kralj koji je došao poslije

Abdulaziza. (Munaziratu fi-l-'akaid ve-l-ahkam, 2/160; Summe ihtedejtu,

str. 68; Hikajat ve munazarat, str. 375)

 

Glavna djela:

 

Šerefuddin je napisao brojna djela na različitim poljima, neka od njih

privukla su pažnju i šiijskih i sunijskih učenjaka. Neka djela prevedena su i

na druge jezike. Neke knjige i traktati su izgubljeni. Najpoznatije dvije

knjige ovog velikog alima su El-Mur'adže'at i En-Nassu ve-l-idžtihad.

 

Kako nastaje El-Muradže'at

 

Krajem 1329./1911. godine odlazi u Egipat da bi se upoznao sa vjeskim

učenjacima, intelektualcima i piscima i da pruži pomoć na polju rada na

ostvarivanju islamskog jedinstva. Shvatio je kako je najbolje da tim

povodom ode na Al-Azhar, najveći sunijski centar vjerskih nauka. Sudbina

je htjela da se upozna sa velikim muftijom i poznatim profesorom fakulteta

Al-Azhar, šejhom Selimom Bišrijem Malikijem. Plod tog naučnog i vjerskog

poznanstva, jesu veličanstvene rasprave i korespondencije, koji

muslimanskim intelektualcima i učenjacima mogu poslužiti kao primjer

zalaganja na putu postizanja muslimanskog jedinstva i načina izlaganja

historijskih zbilja i fakata.

 

Ova dva alima razmjenila su 112 pisama. Osnovna tema je Hilafet i

Imamet sa aspekta šiijskog poimanja stvari, odgovori na pitanja i izrečeni

stavovi osim što su s obje strane bili nevjerovatno korektni i puni

poštovanja i krajnje naučni, bili su protkani ajetima i predajama koje

prihvataju sunije.

Dvadest pet godina nakon ovog događaja, dakle 1355./1936. godine,

Šerefuddin sakuplja ova pisma u obliku knjige El-Muradže'at, i objavljuje je

u gradu Sejda.

Knjiga je karakteristična po korištenju smislenih izraza, kratkih i ubjedljivih

rečenica i izuzetnih interpretacija, kao i po korištenju arapskih stihova i

primjera, pored naučne forme korištenja argumenata, što je čini

unikatnom u svome polju.

Šerefuddin je Egiptu pored korespondencije sa šejhom Selimom imao

susrete i naučne, vjerske i filozofske razgovore sa drugom egipatskom

ulemom, poput šejha Muhameda Nedžiba, šejha Muhameda Abduhua,

Šejha Abdulkerima El-Ketanija Idrisija i drugih koji su perom, znanstveno

potvrdili i ukazali respekt Šerefuddinovom naučnom i intelektualnom

položaju.

 

Šerefuddin nikada svoju iznemoglost ili bolest u starosti nije uzimao kao

opravdanje da se odrekne vjerskih i društvenih obaveza. Kada je ležao u

bolnici u Bejrutu, svakog dana mu je u obilazak dolazio veliki broj ljudi

različitih profila iz cijelog Libana.

 

Na kraju u ponedjeljak 8. džumadu-s-sanija 1377./1957. godine, njegove

vatrene, uvijek budne oči, napokon se zatvaraju u 87. godini života.

Vijest o njegovoj smrti ostavila je tužan trag na islamski svijet, stanovnici

Sura su zauvijek izgubili tu čast da svakodnevno mogu gledati to

plemenito lice.